Voor een geneesmiddel op de markt wordt gebracht, is het uitgebreid getest en moet het worden goedgekeurd. In Nederland toetst het College Beoordeling Geneesmiddelen (CBG) de geneesmiddelen op de werkzaamheid, kwaliteit en veiligheid. Na goedkeuring krijgt een geneesmiddel een registratienummer. Op de verpakking en bijsluiter kun je dit nummer vinden. Het wordt voorafgaand door een van de volgende codes:
- RVG (Registratie Verpakte Geneesmiddelen)
- RVH (Registratie Voor Homeopatische geneesmiddelen)
- EU-nr (voor Europees geregistreerde geneesmiddelen)
Een belangrijk doel van de registratie is vervalsingen tegen te gaan. De geneesmiddelenmarkt is voor criminelen lucratief. Naar schatting 50-90% van de online aangeboden geneesmiddelen is namaak. Het levert niet alleen economische schade op, de risico’s zijn voor patiënten erg groot. Namaakgeneesmiddelen kunnen namelijk minder goed of zelfs helemaal niet werken. Mede daarom is in de Geneesmiddelenwet vastgelegd wie er bevoegd is om geneesmiddelen te verstrekken.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen geneesmiddelen die alleen op recept van een arts te verkrijgen zijn en die zonder recept te verkrijgen zijn. Geneesmiddelen die alleen op recept mogen worden verstrekt hebben de code UR (Uitsluitend Recept) op de verpakking staan en worden alleen door de apotheek verstrekt. De verpakking van een UR geneesmiddel heeft sinds februari 2019 een 2D blokjescode en een een transparante zegel als extra zekerheid tegen namaak.
Mag een geneesmiddel zonder recept verstrekt worden dan staat er één van de volgende codes op:
- UA (Uitsluitend Apotheek)
- UAD (Uitsluitend Apotheek of Drogisterij)
- AV (Algemene Verkoop). Deze zijn bijvoorbeeld ook te koop in een supermarkt of bij een tankstation en hebben een laag risico.
De codering kan afhangen van het aantal eenheden die per doosje worden verstrekt. Zo kun je dus geneesmiddelen bij een tankstation vinden, die in grotere hoeveelheden alleen bij apotheek of drogist te verkrijgen zijn.
Voor een apotheekmedewerker een geneesmiddel op recept aan een patiënt verstrekt, wordt er een extra controle uitgevoerd. Een collega moet controleren of het klaargelegde geneesmiddel overeenkomen met het recept en het voor de juiste patiënt is.
Iedere verpakking van een geneesmiddel heeft een uniek nummer, serialisatie genoemd. Dat nummer staat in een Europese database en zodra het geneesmiddel wordt verstrekt of vernietigd wordt het uitgeboekt. Dit dient eveneens om vervalsingen tegen te gaan, maar ook om in het geval van een terugroepactie (recall) het geneesmiddel terug te vinden. Geneesmiddelen die teruggeroepen worden, moeten in de opslag in quarantaine worden gezet. Bij ons speelt dit eigenlijk nooit. In het zeldzame geval zal de RP samen met de medisch coördinator de procedure opstarten en de koerier instrueren.